Öykü Yapıtları

 

ANADOLU'DAN HİKAYELER

Türkiye Basımevi, Aramak mecmuası yayınları, İstanbul 1939

 

Kemal Bilbaşar'ın ilk öykü yapıtı olan ANADOLU'DAN HİKAYELER Anadolu kasaba halkının yaşantısını anlatır.  Olcay Önertay'ın görüşüyle, bu öykülerde "küçük memurla borçlandığı esnaf arasındaki çekişmeler, zengin oldukça insanın bozuluşu asıl tema olmak üzere toprak ağalığından tüccarlığa geçişte ticaret burjuvalığına ayak uydurmaya çalışan eşrafın dünyaları eleştirel bir görüşle verilir."  

 

CEVİZLİ BAHÇE 

Yeniyol Basımevi, İzmir 1941, ilaveli 2. baskı Tekin Yayınevi, İstanbul 1975

 

Kemal Bilbaşar'ın bu ikinci öykü yapıtı Atatürk'ün ölümünden sonra halktan kopan, devrimlere sırt çeviren, yabancı uyrukluğundan gocunmayan bir yönetim içindeki yaşantımızın insan manzaralarını sergiler. Yurdumuzun çeşitli bölgelerinden alınmış kesitlerden görüntü veren bu öyküler, devlet yönetiminin sürekli olarak halktan uzaklaşmasıyla bu insan manzaralarının daha da kötüleyip yozduğunu sömürü ve soygunların yaygınlaşarak daha da iğrenç, pervasız ve zalim bir hal aldığını, ezilenlerin yerlerinden yurtlarından göçmek zorunda kaldıklarını, halk yararına düzende bir değişikliği gerçekleştiremediğimizi somut biçimde gösterir.

 

PAZARLIK  

Güneş Basım ve yayınevi, İzmir 1944

 

Bilbaşar'ın üçüncü öykü yapıtı olan PAZARLIK, İkinci Dünya Savaşı sonrası İzmir'in geçim sıkıntısı çeken orta halli çevreleri anlatır, savaşın getirdiği ahlaki çöküntülerin halk arasına yayılmasını, yaşama şartlarının eziciliğini, gittikçe hızlanan sınıfsal farklılaşmayı vurgular.

 

PEMBE KURT  

Yeditepe Yayınları, İstanbul 1953

 

Bu öykü yapıtı İkinci Dünya Savaşı'ndan 1950 seçimlerine kadar geçen yıllarda büyük şehirleri kaplıyan siyasal ve ekonomik gelişmelerin köylere yayılışını gösterir.  Daha çok Söke ovasındaki köylülerin durumuna eğilir, pamuk ve tütün üreticilerinin sorunlarını, Ege yöresinde tarımın makinalaşmasının tarımsal ilişkilerde açtığı dönüşümü verir. 

 

ÜÇ BUUTLU HİKAYELER

Ticaret Matbaacılık, İzmir 1956, 2. baskı İzmir 1961

 

Bilbaşar bu yapıtında toplumun hızlı dönüşümünü gözler, kasaba ve kent yapısında yeni türeyen güçleri, sömürülen emekleri, gerçekçi bir anlayışla verir.  

 

IRGATLARIN ÖFKESİ

Tekin yayınevi İstanbul, 1971

 

Bu yapıtta toplanan öyküleri Rauf Mutluay önsözde şöyle tanıtır:  Görünüşte herşeye razı, boynu eğik, anlamaz ve umursamaz görünen bir halk yığını, herşeyiyle kendisine ters düşen yöneticilere karşı beklenmez zamanda ayaklanıverir.  İnsan bir yerde, en tükenmez yerinde insandır. Bu öyküler Bilbaşar'ın haksızlığa ve sömürüye karşı içinde özlediği kavgayı, bulunduğu yeri ve ileri dünya görüşünü belirler.

 

 

KURBAĞA ÇİFTLİĞİ

Okar Yayınları, İstanbul  1976, 3. baskı  Can Yayınları, 2013

 

Bilbaşar'ın çocuklar için yazdığı bu yapıtta 18 öykü Anadolu'da öğretmenlik yapdığı yıllarda edindiği gözlemleri ve öyküleri, kahramanlarının dilini bozmadan aktarır.  Bu öyküler bir de masalla sonlanır.

 

 

 

 

Bilbaşar’ın öyküleri iki cilt halinde toplanıp Can Yayınları tarafından 2015’de yenien yayımlandı. (Öyküler 1: CEVİZLİ BAHÇE  Öyküler 2: IRGATLARIN ÖFKESİ*